Sunday, September 28, 2008

Ερμηνευτικό Λεξικό Νέας Ελληνικής



Ανάμεσα στα τριάντα τόσα βιβλία που παρέλαβαν φέτος δωρεάν οι μαθητές της Α΄ Τάξης των δημόσιων Γυμνασίων υπάρχει και η ευχάριστη έκπληξη του Ερμηνευτικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής (1).
Το λεξικό φέρει τον τίτλο «ερμηνευτικό», αλλά παρέχει στους χρήστες του πολλές επιπλέον πληροφορίες. Σε κάθε λήμμα εκτός από την ορθογραφία της λέξης και τη σημασία (ή τις διαφορετικές σημασίες) ο μαθητής μπορεί επίσης να βρει:
παράδειγμα χρήσης
τι μέρος του λόγου είναι η λέξη
το θεματικό πεδίο της λέξης (π.χ. είναι όρος της γεωλογίας, της ιατρικής κτλ.)
γραμματικές πληροφορίες (π.χ. μεταβατικό ρήμα, χρησιμοπείται μόνο στον πληθυντικό κτλ.)
συνώνυμα ή αντίθετα
επίπεδο ύφους (π.χ. λαϊκή λέξη)
παραπομπή σε σχόλιο
ιδιωματισμούς που περιέχουν τη συγκεκριμένη λέξη
παγιωμένες φράσεις που περιέχουν τη συγκεκριμένη λέξη
ενδολήμματα (παράγωγα )
ετυμολογία
μεταφορική σημασία που μπορεί να έχει η λέξη
ομόγραφες λέξεις, π.χ. σ. 370 σκοπός

Εκτός από τα κυρίως λήμματα το λεξικό περιέχει επίσης:
α) πλήθος σχολίων που επισημαίνουν διάφορες «παγίδες» που μπορεί να κρύβουν μερικές λέξεις, όπως:
διαφορά στη σημασία με μια άλλη λέξη, π.χ. αιτία/αφορμή
ομόηχες π.χ. σωρός / σορός
λανθασμένη χρήση μιας λέξης π.χ. σ. 27 το «άμα» στις πλάγιες ερωτήσεις
λέξεις που μπερδεύονται π.χ. ακάματος / ακαμάτης
λανθασμένη γραφή π.χ. *αποθανατίζω /.απαθανατίζω
ορθογραφίες που μπερδεύουν π.χ. παραλείφθηκα / παραλήφθηκα
διαφορές στην προφορά π.χ. σ. 76 το λήμμα «βιάζω»
διαφορετική ορθογραφία, π.χ. αυτί / αφτί
σημασιολογικά δάνεια π.χ. «εποχή»
αποχρώσεις στη σημασία π.χ. κουρσάρος / πειρατής
αλλαγές στη σημασία μιας λέξης π.χ. η λέξη «επίκαιρα»
σύνθετα που παράγονται από μία λέξη π.χ. σ. 321 «πλάστης»
σχέση της λέξης με αρχαία λέξη που δεν χρησιμοποιείται πλέον στη νέα ελληνική π.χ. σ. 309 «παρών»
β) καταλόγους με σύνθετα από διάφορες προθέσεις ή άλλες λέξεις,
π.χ σ. 25 σύνθετα με αλληλο- σ. 276 σύνθετα με ξυλό- σ. 330 σύνθετα με πολύ- σ. 43 σύνθετα με αντι-, σ. 141 σύνθετα με επί- κτλ
αλλά επίσης άλλους χρήσιμους καταλόγους όπως στη σ. 45 (λόγιες αντωνυμίες), σ. 67 δεικτικές; και προσωπικές αντωνυμίες, σ. 338 (λόγιες προθέσεις).
γ) διάφορα παραρτήματα (ακρωνύμια, γεωγραφικούς όρους, κύρια ονόματα)

Το λεξικό είναι ελκυστικό (στο σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι είναι πολύ ευανάγνωστο) και εύκολο στη χρήση διότι στην πάνω δεξιά γωνία της κάθε σελίδας σημειώνονται (μέσα σε μπλε πλαίσιο) η πρώτη και τελευταία λέξη που περιέχονται στη συγκεκριμένη σελίδα, το κάθε λήμμα είναι μαρκαρισμένο με χτυπητά μαύρα γράμματα, τα παραδείγματα χρήσης με πλάγια γράμματα και οι διάφορες σημασίες είναι αριθμημένες με κόκκινα ψηφία.
Τα κάθε λήμμα αποτελεί ουσιαστικά μια οικογένεια παράγωγων λέξεων, π.χ. στο λήμμα «αρπάζω», σ. 59, περιλαμβάνονται επίσης οι συγγενικές λέξεις αρπαγή, αρπακτικός. το αρπακτικό, αρπαχτός, η αρπαχτή.
Για μεγαλύτερη ευκολία του χρήστη, στο πάνω δεξιά μέρος της κάθε σελίδας υπάρχει ο πίνακας με όλες τις λέξεις που περιέχονται στη συγκεκριμένη σελίδα.

Η ιδέα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου να προμηθεύσει τους μαθητές της Α' Γυμνασίου με δύο δωρεάν λεξικά (ήδη από πέρσι άρχισε να δίνεται το λεξικό της αρχαίας ελληνικής(2)) καλύπτει οπωσδήποτε κάποιες ανάγκες, δεδομένου ότι μερικοί μαθητές ίσως να μη διαθέτουν κανενός είδους λεξικό στο σπίτι τους.



Μερικές παρατηρήσεις για τη βελτίωση του λεξικού
α) σημαντική αύξηση του αριθμού των λημμάτων
Οι 15 χιλιάδες λέξεις που περιέχει το λεξικό είναι πολύ λίγες για μαθητές γυμνασίου ηλικίας 12-15 χρονών που διαβάζουν μόνο στο σχολείο πολύ πιο απαιτητικά σχολικά εγχειρίδια.
Αν πάρουμε το βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου «Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» (3)
μόνο στις σελίδες 35-52 περιλαμβάνονται 11 λέξεις που δεν περιέχει το λεξικό:
γαβάθα, διαχρονικότητα, δίριχτη (σκεπή), έκτρωμα, εσώκλειστος, πάνσεπτος, παντομίμα, σοσιαλδημοκράτης, στερνός, στρατί, φάρσα.
Σημειωτέον ότι όλες αυτές οι λέξεις θεωρείται πως ΔΕΝ είναι σπάνιες, διαλεκτικές ή πολύ απαρχαιωμένες ώστε να δίνονται στη σημείωση στο κάτω μέρος της σελίδας.
Το ίδιο ισχύει και σε άλλες σελίδες (στις προηγούμενες σελίδες, 7-34, μέτρησα 36 λέξεις τέτοιου είδους που δεν περιέχει το λεξικό). Φαντάζομαι πως κάτι παρόμοιο θα ισχύει και με τα υπόλοιπα σχολικά βιβλία.
Δεν είναι τυχαίο ότι λέξεις όπως «συνεκδοχικά» και «ετυμολογία» που χρησιμοποιούνται στο λεξικό ως χρήσιμοι όροι δεν υπάρχουν ως λήμματα!
Στη Βρετανία, ένα παρόμοιο σχολικό λεξικό που απευθύνεται κι αυτό σε ιθαγενείς ομιλητές, μαθητές ηλικίες 11-16 χρονών (4), περιέχει 40 χιλιάδες λήμματα (headword entries).
Ακόμη και ένα λεξικό, όπως το αμερικάνικο λεξικό για αλλοδαπούς σπουδαστές της αγγλικής ως ξένης γλώσσας (5), περιέχει 50 χιλιάδες λήμματα (entries).
Επίσης ένα ελληνικό λεξικό τσέπης (6) μάλλον περιέχει πολύ περισσότερες λέξεις. Π.χ. περιείχε όλες τις λέξεις των σελίδων 35-52 που αναφέρω παραπάνω πλην της λέξης «δίριχτη» και τη δεύτερη σημασία της λέξης «εσώκλειστος».
Μπορεί κάποιος να αντιτείνει ότι αυτά τα τρία λεξικά δεν είναι δωρεάν, και όντως ένα λεξικό του ΟΕΔΒ δεν έχει σαν κύριο στόχο του τον εμπορικό ανταγωνισμό με ιδιωτικές εταιρίες, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση το σημαντικό είναι ο σκοπός του ερμηνευτικού λεξικού, και αυτός οπωσδήποτε είναι η αύξηση του λεξιλογίου των νεαρών μαθητών, οπότε ο αριθμός των λημμάτων παίζει σημαντικό (αν και θα συμφωνήσω, όχι τον μοναδικό) ρόλο.
β) Κλιτικά παραδείγματα
κάθε λήμμα του λεξικού που είναι κλιτό μέρος του λόγου (ουσιαστικό, επίθετο, μετοχή ή ρήμα) πρέπει να συνοδεύεται από κωδικό κλιτικού παραδείγματος που να παραπέμπει σε ειδικό πίνακα στο τέλος του λεξικού που να δείχνει πώς κλίνεται η λέξη. Ιδιαίτερα για «αρχαιοπρεπείς» λέξεις που παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυσκολία στους μαθητές
π.χ. ποια είναι η γεν. του επιθέτου «προφανής»
ποιος είναι ο μέλλων του ρήματος «παράγω» κτλ
Τέτοια προσπάθεια έχει γίνει στο παρελθόν σε διάφορα ελληνικά λεξικά (7, 10)
γ) προσθήκη εικόνων
θα βοηθούσε πολύ την κατανόηση λέξεων όπως «εκκρεμές» «διώρυγα» κτλ. και θα καθιστούσε το λεξικό πιο ευχάριστο και ελκυστικό
δ) πίνακες με σχετικές λέξεις όπως γίνεται στα λεξικά τύπου thesaurus (8,9)
π.χ. στη λέξη «ξηροί καρποί» θα μπορούσε να υπάρχει σημείωση με τα διάφορα είδη ξηρών καρπών, όπως και πιο συστηματική καταγραφή των συνωνύμων
ε) λάθος ορθογραφίες
πιο συστηματική καταγραφή των πιο συχνών ορθογραφικών λαθών και πληρέστεροι πίνακες των ομόηχων λέξεων που υπάρχουν σε διάφορα λεξικά. (11,12)
στ) λεξικές συνάψεις `
είτε με περισσότερα παραδείγματα είτε με παράθεση των σχετικών λέξεων που «πάνε με» το συγκεκριμένο λήμμα
π.χ. «ελάττωση» [αισθητή, ανεπαίσθητη, σημαντική, τυχαία] (13)
ζ) βιβλίο καθηγητή που να περιέχει εκτός από τις σχετικές οδηγίες προς τους διδάσκοντες και φύλλα εργασιών που θα μπορούσαν να συμπλήρωναν οι μαθητές χρησιμοποιώντας το λεξικό

Φυσικά θα πρέπει στο μέλλον να ακολουθήσουν βελτιωμένες εκδόσεις του λεξικού, αφού πρώτα οι συγγραφείς του και οι επιμελητές λάβουν υπ’ όψιν και τη γνώμη των μάχιμων εκπαιδευτικών σχετικά με την αποδοχή του λεξικού από τους μαθητές. Στο σχεδιασμό πάντως του λεξικού κυρίαρχος πρέπει να είναι ο τελικός χρήστης του λεξικού (14) και αυτός φυσικά είναι ο σημερινός μαθητής του γυμνασίου.

Όσο για το καθήκον των υπευθύνων των σχολικών βιβλιοθηκών, σε συνεργασία φυσικά με τους διδάσκοντες φιλολόγους, να καλέσουν τα τμήματα τουλάχιστον της πρώτης τάξης για να τους δείξουν τον πλούτο των υπόλοιπων λεξικών που διαθέτουμε όπως και τον τρόπο χρήσης τους (μέσω διαφόρων ασκήσεων).


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
(1) Γαβριηλίδου, Μ. Λαμπροπούλου, Π. & Αγγελάκος Κ. (2008) Ερμηνευτικό Λεξικό Νέας Ελληνικής. Αθήνα: ΟΕΔΒ
(2) Συμεωνίδης, Χ., Ξενής, Γ. & Φλιάτουρας Α. (2007) Λεξικό αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Αθήνα: ΟΕΔΒ
(3) Πυλαρινός, Θ., Χατζηδημητρίου, Σ. & Βαρελάς Λ. (2006) Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Α΄ Γυμνασίου Αθήνα: ΟΕΔΒ
(4) Hawkins J. (1996) The Oxford School Dictionary. Oxford: OUP
(5) Dalgish, G. (1997) Random House Webster’s Dictionary of American English.
(6) Μάνδαλα, Μ. (χ.χ.) Τεγόπουλος-Φυτράκης Μικρό Ελληνικό Λεξικό. Αθήνα: Εκδόσεις Αρμονία
(7) Μπαμπινιώτης, Γ. (2004) Λεξικό για το σχολείο & το γραφείο. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.
(8) Spooner, A. (1995) The Oxford Junior Thesaurus. Oxford: OUP
(9) Βοσταντζόγλου, (1962) Αντιλεξικόν ή ονομαστικόν της νεοελληνικής γλώσσης. Αθήνα
(10) Βοσταντζόγλου Θ. (1967) Αναλυτικόν ορθογραφικόν λεξικόν της νεοελληνικής γλώσσης. Καθαρευούσης και δημοτικής. Αθήνα
(11) Ευσταθόπουλος, Δ. (1962) Εγκόλπιος εγκυκλοπαίδεια ορθογραφίας. Έκδοσις Η’. Αθήνα: Εστία
(12) Σμυρνιωτάκης, Γ. (χ.χ.) Το πολυλεξικό του μαθητή. Ορθογραφικό και ερμηνευτικό. Αθήνα: Σμυρνιωτάκης
(13) Δαγκίτσης, Κ. (χ.χ.) Λεξικό των επιθέτων. Αθήναι: Εκδοτικός Οίκος Ι. Γ. Βασιλείου
(14) Landau, S. (1989) Dictionaries. The Art and Craft of Lexicography. Cambridge: CUP

Thursday, September 25, 2008

ΟΙ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΜΕΣΑ



Συμβαίνουν και στην Εσπερία…
Και μάλιστα στη μητρόπολη του καπιταλισμού, τις ΗΠΑ.
Οι σχολικές βιβλιοθήκες προσπαθούν να πετύχουν περισσότερα, αλλά φευ, με λιγότερα μέσα και προσωπικό. (1)
Κατ' αρχάς, η Αμερικάνικη Ένωση Σχολικών Βιβλιοθηκών (AASL) εξέδωσε το νέο της φυλλάδιο «Πρότυπα για το μαθητή του 21ου αιώνα» (2) για να βοηθήσει τους υπευθύνους των βιβλιοθηκών να δημιουργήσουν ένα νέο μαθησιακό περιβάλλον, όπου οι νεαροί χρήστες της θα προσπαθούν πλέον να μαθαίνουν στηριζόμενοι κυρίως στην έρευνα.
Πρόκειται για μια δύσκολη διαδικασία που απαιτεί από το μαθητή να αναλαμβάνει ο ίδιος πρωτοβουλίες, να αναζητεί, οργανώνει, αξιολογεί , αφομοιώνει και παρουσιάζει κατάλληλα τον τεράστιο πλούτο των πληροφοριών που προσλαμβάνει από το πλούσιο περιβάλλον της κοινωνίας της πληροφορίας.
Αυτό όμως το νέο περιβάλλον στήνεται ουσιαστικά μόνο μέσω της σχολικής βιβλιοθήκης, η οποία με το έντυπο και μη υλικό της, αλλά και τις ΝΤ (διαδίκτυο, υπολογιστές, και τις υπόλοιπες συσκευές χειρισμού της ψηφιοποιημένης πληροφορίας) του προσφέρει αυτές τις δυνατότητες.
Εδώ όμως αρχίζουν τα προβλήματα και στα αμερικάνικα σχολεία.
Οι μείωση του διαθέσιμου προϋπολογισμού διαφόρων σχολείων οδηγεί τους διευθυντές να αναγκάζονται να υπολειτουργούν τις σχολικές βιβλιοθήκες.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου υπεύθυνοι σχολικών βιβλιοθηκών αναλαμβάνουν μόνο διδακτικά καθήκοντα (οπότε δε στελεχώνονται οι βιβλιοθήκες) ή αναλαμβάνουν τις θέσεις τους άτομα χωρίς παιδαγωγική κατάρτιση (teaching certificate). Σε άλλες περιπτώσεις ένας υπεύθυνος πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες πολλών βιβλιοθηκών.
Φυσικά αυτή η απώλεια θέσεων υπευθύνων βιβλιοθηκών είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους φτωχότερους μαθητές που δε διαθέτουν τις απαραίτητες πηγές για να γράψουν ούτε καν τις συνθετικές εργασίες (projects) που τους αναθέτουν οι καθηγητές τους στο σχολείο.

Μερικά από τα κύρια σημεία του φυλλαδίου «Πρότυπα για το μαθητή του 21ου αιώνα» (2)
είναι τα εξής:
Η ανάγνωση ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο.
Η έρευνα αποτελεί το πλαίσιο για μάθηση.
Υπάρχει ανάγκη να διδαχθεί η ηθική συμπεριφορά κατά τη χρήση της πληροφορίας.
Η ικανότητα στη χρήση της τεχνολογίας είναι ζωτικής σημασίας για την εύρεση εργασίας στο μέλλον.
Η ισότιμη πρόσβαση είναι το βασικό στοιχείο της δημοκρατικής εκπαίδευσης.
Ο ακριβής ορισμός της «ικανότητας χρήσης της πληροφορίας» είναι σήμερα πιο περίπλοκος με την έλευση καθημερινά νέων πηγών και τεχνολογικών εργαλείων.
Η εξάπλωση των πληροφοριακών απαιτήσεων προϋποθέτει άτομα με κριτική σκέψη, ικανά να μαθαίνουν μόνα τους.
Η μάθηση είναι κοινωνική, και επιτυγχάνεται σε περιβάλλονται όπου οι γνώσεις διαμοιράζονται.
Οι σχολικές βιβλιοθήκες είναι το εργαλείο για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των μαθητών μας.

Το πολύ χρήσιμο αυτό φυλλάδιο καθορίζει επίσης πιο λεπτομερειακά τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει ο μαθητής όταν συμμετέχει σε μια διαθεματική ή συνθετική εργασία.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ
(1) School libraries try to do more with less
New standards arrive as budget cuts threaten to trim programs, staff
by Meris Stansbury, Assistant Editor, eSchool News
http://www.eschoolnews.com/news/top-news/?i=55239

(2) ALA / AASL (2007). Standards for the 21st century learner.
http://www.ala.org/ala/aasl/aaslproftools/learningstandards/AASL_LearningStandards.pdf


(H φωτογραφία από το σχολείο Upper St. Clair High School, στην Πενσυλβανία.)

Tuesday, September 16, 2008

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΛΙΩΝ ΔΙΣΚΩΝ 78 ΣΤΡΟΦΩΝ




Χιλιάδες ηχογραφήσεις από παμπάλαιους δίσκους βινυλίου 78 στροφών των αρχών του περασμένου αιώνα ψηφιοποιούνται
(σε μορφή MP3 που παίζουν με το πρόγραμμα Quick time)
και αποθηκεύονται στο διαδίκτυο χάρη στις προσπάθειες του Αμερικανού συλλέκτη
Cliff Bolling στην ιστοσελίδα.
http://78records.cdbpdx.com/

Μετά από τη διαφήμιση της δουλειάς του απ΄το περιοδικό Wired και τη μηχανή αναζήτησης StumbleUpon έντεκα χιλιάδες επισκέπτονταν την ιστοσελίδα του καθημερινά το περασμένο καλοκαίρι.
Καταλαβαίνετε τα επακόλουθα. Καθυστερήσεις, διακοπές και τελικά η ιστοσελίδα «έπεσε». Επίσης υπάρχουν προβλήματα τόσο με την ποιότητα μερικών τραγουδιών, όσο και με το copyright. Το πρόβλημα πάντως που είχε προκληθεί λόγω της συμφόρησης φαίνεται πως σήμερα επιλύθηκε.


Διαβάστε το λεπτομερές άρθρο του ειδικού περιοδικού νέων τεχνολογιών Wired
http://blog.wired.com/music/2008/08/one-mans-quest.html

Monday, September 15, 2008

Βιβλιογραφία για το πείραμα του αιώνα στο CERN



Επ’ ευκαιρία του πολυσυζητημένου «πειράματος των πειραμάτων» και του «Μεγάλου Επιταχυντή Συγκρουόμενων Δεσμών Ανδρονίων» που διεξάγεται αυτές τις ημέρες στη Γενεύη
χρήσιμες είναι οι παρακάτω ιστοσελίδες:

Φυλλάδιο από το CERN με πληροφορίες για τον επιταχυντή στα ελληνικά
http://cdsweb.cern.ch/record/1081526/files/CERN-Brochure-2006-002-Gre.pdf
Επίσημη ιστοσελίδα του CERN
http://public.web.cern.ch/public/
YouTube Video με πληροφορίες για τον επιταχυντή LHC (Large Hadron Collider)
στα αγγλικά
http://www.youtube.com/watch?v=s9XotvwgnaY
άρθρο στη Wikipedia για τον επιταχυντή Συγκρουόμενων Δεσμών Ανδρονίων
http://en.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider


Στις σχολικές βιβλιοθήκες διαθέτουμε τα παρακάτω χρήσιμα βιβλία
με θέμα
«κοσμολογία» «δομή της ύλης» «στοιχειώδη σωματίδια»:

523.1 Γραμματικάκης, Γ. (2000) Η κόμη της Βερενίκης. Ηράκλειο Κρήτης: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης
523.12 Barrow, J. (1995) Η απαρχή του σύμπαντος. Αθήνα: Κάτοπτρο
523.8 Σιμόπουλος, Δ. (1996) Η γέννηση των άστρων. Αθήνα: Ερευνητές
530 Οικονόμου, Ε. Ν. (1995) Η Φυσική σήμερα. ΙΙ Οι δέκα κλίμακες της ύλης. Ηράκλειο Κρήτης: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης
530 Cooper, C. (1992) Ύλη. Αθήνα: Ερευνητές
530 Ford, K. (χ.χ.) Κλασική και σύγχρονη φυσική. Τόμος Α. Αθήνα: Εκδόσεις Πνευματικού
530 March, R. (1996) Φυσική για ποιητές. Αθήνα: Δίαυλος
530 Young, H. (1994) Φυσική. Ηλεκτρομαγνητισμός, Οπτική, Σύγχρονη Φυσική. Τόμος Β. Αθήνα: Παπαζήση
530.01 Powers, J. (1998) Φιλοσοφία και νέα φυσική. Ηράκλειο Κρήτης: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης
530.1 Hey, T. & Walters, P. (1992) Το κβαντικό σύμπαν. Αθήνα: Κάτοπτρο
531.11 Lafferty, P. (1992) Δύναμη & Κίνηση. Αθήνα: Ερευνητές
539 Gamow, G. (1995) Οι περιπέτειες του κ. Τόμπκινς. Στο μαγικό κόσμο της σχετικότητας και της κβαντικής φυσικής. Αθήνα: Δίαυλος.

Χρήσιμο επίσης το αφιέρωμα του
Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής της 14ης Σεπτεμβρίου 2008
με θέμα:
CERN ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΘΕΛΑΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ "ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ".
στην ιστοσελίδα
http://www.e-tipos.com/newsfiles?id=18

ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και η ελληνική συμμετοχή στο πείραμα
δείτε τον υπερσύνδεσμο "Οι Ελληνες του CERN"

Thursday, September 11, 2008

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ QUARTOS ΤΟΥ ΣΕΞΠΙΡ








Χαράς ευαγγέλια για τους ερευνητές και απλούς λάτρεις του Σέξπιρ.
Η μποντλιανή βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Οξφόρφης (Bodleian Library) και η βιβλιοθήκη Φόουλτζερ της Ουάσινγκτον (Folger Shakespeare Library) θα ψηφιοποιήσουν και τις 75 σεξπιρικές κουάρτο εκδόσεις έργων του μεγάλου βάρδου που είχαν κυκλοφορήσει πριν το 1641.
Η υψηλή ανάλυση των φωτογραφιών και τα υπόλοιπα εργαλεία που διαθέτει το πρόγραμμα θα επιτρέπουν τη σύγκριση του υλικού, ώστε να διευκολυνθεί η εργασία των φιλολόγων που ασχολούνται με την κριτική του κειμένου. Έτσι για πρώτη φορά θα μπορεί κάποιος να μελετήσει π.χ. τα 32 αρχικά αντίτυπα του Άμλετ στην οθόνη του υπολογιστή του σε ένα απολύτως διαδραστικό περιβάλλον.

Τα έργα του Σέξπιρ διατίθενται βέβαια δωρεάν στο διαδίκτυο, εδώ και πολύ καιρό, σε διάφορες ιστοσελίδες, όπως η
http://www.opensourceshakespeare.org/


Σχετικοί ιστότοποι:
http://www.folger.edu/
http://www.ouls.ox.ac.uk/news/2008_mar_26

Wednesday, September 10, 2008

Anna Atkins, η πρώτη εκδότρια βιβλίου με φωτογραφίες




Η Anna Atkins (1799-1871), βοτανολόγος και φωτογράφος, είναι η πρώτη που τύπωσε βιβλίο εικονογραφημένο εξ ολοκλήρου με φωτογραφίες.
Πρόκειται για το Manual of British Algae που τυπώθηκε το 1843
και περιέχει 389 φωτογράμματα κυανοτυπίας.

Πληροφορίες για την κυανοτυπία, την παμπάλαια αυτή διαδικασία φωτογράφησης που είχε εφεύρει ο Άγγλος φυσικός Sir John Herschel, μπορείτε να δείτε στον ιστότοπο του μουσείου
National Media Museum που βρίσκεται στο Bradford, West Yorkshire.
http://www.nationalmediamuseum.org.uk/photography/


Άλλοι σχετικοί ιστότοποι:
http://de.wikipedia.org/wiki/Anna_Atkins

http://seeing.nypl.org/235bt.html

http://www.bam-portal.de/searchExpert.do?action=search&query=Anna+Atkins

Monday, September 8, 2008

27ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ




Η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών (Π.Ε.Λ.)
προκηρύσσει τον 27ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό για το 2008. Ο διαγωνισμός περιλαμβάνει τα κάτωθι είδη του έντεχνου λόγου : Ποίηση, Διήγημα, Μυθιστόρημα, Νουβέλα, Θεατρικό Έργο, Δοκίμιο, Παραμύθι.

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν και οι εκτός Ελλάδος διαμένοντες Έλληνες, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, εξαιρουμένων των βραβευθέντων τα τελευταία πέντε χρόνια με Α΄ βραβείο για την κατηγορία που βραβεύτηκαν.

Οι διαγωνιζόμενοι μπορούν να λάβουν μέρος σε ένα ή και περισσότερα είδη, αλλά με ένα μόνο έργο τους για το κάθε είδος και οπωσδήποτε αδημοσίευτο. Το ποίημα να μην υπερβαίνει τους 30 στίχους και το διήγημα τις 5 σελίδες. Το έργο τους να σταλεί σε τρία δακτυλογραφημένα αντίτυπα με ψευδώνυμο επάνω δεξιά.
Οι διαγωνιζόμενοι να εσωκλείσουν στο μεγάλο φάκελο, ένα μικρότερο κλειστό φάκελο με γραμμένο απ’ έξω το ψευδώνυμο τους και μέσα να υπάρχουν τα εξής προσωπικά στοιχεία τους: Ονοματεπώνυμο, διεύθυνση κατοικίας, ταχυδρομικό κώδικα, τηλέφωνο, τον τίτλο του έργου και το ψευδώνυμο.

Οι συμμετοχές πρέπει να σταλούν ταχυδρομικά, με απλή επιστολή και όχι συστημένη, στα γραφεία της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών, Γερανίου 41, 2ος όροφος, Τ.Κ. 10431 - Αθήνα, με την ένδειξη «για το Διαγωνισμό Ποίησης» ή «για το Διαγωνισμό Διηγήματος» κ.τ.λ. Στη θέση του αποστολέα να σημειωθεί μόνο το ψευδώνυμο. Τελευταία ημερομηνία αποστολής των έργων ορίζεται η 15 Οκτωβρίου 2008 (ημερομηνία ταχυδρομικής σφραγίδας).

Οι διακριθέντες θα ειδοποιηθούν έγκαιρα για την τελετή βράβευσης, που θα γίνει το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου 2008. Τα αποσταλέντα έργα δεν επιστρέφονται και μετά από ορισμένο χρόνο καταστρέφονται. Πληροφορίες για το διαγωνισμό στα τηλέφωνα 210 8234281 , 210 5987287 και 210 9825324.

Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας

Παναγιώτης Kυρούσης Γεώργιος Μαρινάκης

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

Γερανίου 41 - Ομόνοια , Τ.Κ. 10431 Αθήνα

Τηλ. : 210 3302550

Thursday, September 4, 2008

CHROME, Ο ΝΕΟΣ ΦΥΛΛΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ GOOGLE



ΜΑΙΝΕΤΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΛΛΟΜΕΤΡΗΤΩΝ (web browsers)

Κυκλοφόρησε το βράδυ της Τρίτης, 2 Σεπτεμβρίου 2008, ο νέος δωρεάν φυλλομετρητής διαδικτύου (σε δοκιμαστική μορφή beta) από τον αμερικάνικο κολοσσό της Google, που φέρει το όνομα Chrome.
O κώδικας του λογισμικού αυτού θα είναι ανοιχτός σε άλλους προγραμματιστές για τη βελτίωση και επέκτασή του.
Κυκλοφόρησε αρχικά μόνο για όσους έχουν υπολογιστές με λειτουργικό Windows Vista, ή XP με service pack 2, επειδή η Google σκοπεύει να χτυπήσει κυρίως την κυριαρχία του φυλλομετρητή Internet Explorer της Microsoft.
Η παρουσίαση του νέου φυλλομετρητή έγινε από τους ίδιους τους συνιδρυτές της Google, Larry Page και Sergey Brin σε ειδική συνέντευξη τύπου στα κεντρικά γραφεία της εταιρείας στο Mountain View της Καλιφόρνιας.
Μήπως όμως δεν πρόκειται απλώς για ένα πόλεμο μεταξύ φυλλομετρητών, όπως αυτόν της Internet Explorer εναντίον της Netscape της δεκαετίας του 1990;
Η δυνατότητα του Chrome να τρέχει διάφορες εφαρμογές από μόνος του, ίσως να συνιστά απειλή και εναντίον της κυριαρχίας του λειτουργικού συστήματος της Microsoft.
Ίδωμεν....

Ο νέος φυλλομετρητής Chrome υποτίθεται πως
θα «ρουφάει» λιγότερη μνήμη από τον Firefox,
θα είναι πιο ασφαλής από τον Internet Explorer,
θα τρέχει πιο γρήγορα από τον Opera,
θα παίζει σε όλα τα περιβάλλοντα, χωρίς περιορισμούς όπως ο Safari,
και δε θα εξαρτάται τόσο από την JavaScript όσο ο Netscape,

H Google υπόσχεται πως ξαναφτιάχνει ένα ολοκαίνουριο πρόγραμμα περιήγησης του διαδικτύου που θα εξυπηρετεί τις αυξημένες ανάγκες του μοντέρνου χρήστη του κυβερνοχώρου: σταθερότητα, ταχύτητα, ασφάλεια.
Θα κάνει πράγματι όλα αυτά τα μαγικά;;;
Αν δεν τον δοκιμάσουμε, καλύτερα ας κρατάμε μiκρότερο καλάθι!
Και φυσικά μην ξεχνάτε τη συμβουλή του leontas στο ελληνικό PC Magazine:
«Ωστόσο, παρά τις όποιες καλές εντυπώσεις μας άφησε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια έκδοση από μια εταιρεία που για πρώτη φορά δοκιμάζει τις δυνάμεις της στο χώρο των browsers. Γι΄ αυτό θα πρέπει να τον χρησιμοποιήσει κανείς καιρό για να δει ότι όντως είναι αυτό που θέλει και ότι δεν θα του δημιουργήσει προβλήματα.»


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
για ολόκληρο το ιστορικό του νέου φυλλομετρητή δείτε
http://www.google.com/chrome/intl/el/features.html

για λήψη του συμπιεσμένου αρχείου
http://www.google.com/chrome

το κόμικς που περιγράφει το νέο φυλλομετρητή
http://www.google.com/googlebooks/chrome/

τα κουτσομπολιά από το επίσημο μπογκ της Google
http://googleblog.blogspot.com/2008/09/fresh-take-on-browser.html

κριτική στο ελληνικό PC Magazine
http://www.e-pcmag.gr/modules/news/article.php?storyid=4563

το Chrome και οι φορητές συσκευές στο αμερικάνικο PC Magazine
http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2329345,00.asp

κριτική στο αμερικάνικο PC WORLD
http://www.pcworld.com/

κριτική στο περιοδικό του MIT, Technology Review
http://www.techreview.com/

Wednesday, September 3, 2008

Ψηφιοποίηση όλων των ειληταρίων της Νεκράς Θάλασσας



Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας New York Times
http://www.nytimes.com/2008/08/27/world/middleeast/27scrolls.html?_r=1&oref=slogin , άρχισε από την περασμένη εβδομάδα η ψηφιοποίηση όλων των ειληταρίων (περγαμηνών & παπύρων) της Νεκράς Θάλασσας, με απώτερο στόχο την ελεύθερη πρόσβασή τους στο διαδίκτυο. Το έργο ανέλαβε ομάδα ερευνητών του Μουσείου του Ισραήλ με επικεφαλής για τη συλλογή τον Simon Tanner του Βασιλικού Κολεγίου του Λονδίνου, και υπεύθυνο για τη ψηφιοποίηση τον Greg Bearman, που εργαζόταν παλιά στο εργαστήριο αεριωθούμενης προώθησης της ΝΑΣΑ (NASA Jet Propulsion Laboratory).
Ο ειδικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται σήμερα καθιστά δυνατή την αποκάλυψη και ανάγνωση γραμμάτων στα ιερά κείμενα που δεν μπορούσαν παλιά να διαβαστούν με γυμνό οφθαλμό. Πρόκειται για 15οοο αποσπάσματα από 900 κείμενα, κυρίως της βίβλου, που ανακαλύφθηκαν σε σπηλιές κοντά στη Νεκρά Θάλασσα το 1947. Η πρόσβαση στα κείμενα αυτά επιτρέπεται βέβαια μόνον σε ειδικούς διότι η έκθεση των ειληταρίων στο φως, την υγρασία και τη θερμότητα τα καταστρέφει.
Ευτυχώς τα κείμενα είχαν φωτογραφηθεί με υπέρυθρες τη δεκαετία του 1950, και έτσι σώθηκαν μερικά αποσπάσματα που αργότερα καταστράφηκαν από τα ειλητάρια.
Υπομονή λοιπόν για δύο περίπου χρόνια που θα ολοκληρωθεί το έργο, το οποίο θα μας προσφέρει επίσης και πληθώρα νέων εργασιών από φιλολόγους και ιστορικούς, διότι μέχρι τώρα η πρόσβαση στα κείμενα ήταν πολύ δύσκολη ακόμη και για ειδικούς.

Δείτε επίσης
τον ιστότοπο της Υπηρεσίας αρχαιοτήτων του Ισραήλ
http://www.antiquities.org.il/modules_eng.asp?Module_id=57

τον ιστότοπο της βιβλιοθήκης του Κουμράν
http://www.ibiblio.org/expo/deadsea.scrolls.exhibit/Library/library.html

τον ιστότοπο του αμερικάνικου πανεπιστημίου Brigham Young
http://farms.byu.edu/dss/index.html

τον ιστότοπο του Κέντρου Όριον για τη μελέτη των ειληταρίων της Νεκράς Θάλασσας
http://orion.mscc.huji.ac.il/


(Στη φωτογραφία, απόσπασμα από τους ψαλμούς σε περγαμηνή του 30-50 μ. Χ. .
http://www.ibiblio.org/expo/deadsea.scrolls.exhibit/Library/psalms.html )

Tuesday, September 2, 2008

Δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών (Πορτογαλία)



Το Υπουργείο Παιδείας της Πορτογαλίας εξέδωσε ένα φυλλάδιο για το πρόγραμμα «Δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών» που μπορείτε να βρείτε στο διαδίκτυο στα πορτογαλικά & αγγλικά.

Η εφαρμογή του προγράμματος ξεκίνησε το 1995, με στόχο την ίδρυση και ανάπτυξη βιβλιοθηκών στα δημόσια σχολεία όλων των βαθμίδων. Το πρόγραμμα συντονίζεται από ειδικό γραφείο στο υπουργείο σε συνεργασία με τα περιφερειακά τμήματα εκπαίδευσης, τους δήμους και τις δημόσιες βιβλιοθήκες.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες και αρχές που διέπουν τη λειτουργία του δικτύου:
1) δίκτυο βιβλιοθηκών
2) λειτουργία της βιβλιοθήκης από βιβλιοθηκονόμο και ομάδα
3) ο χώρος της βιβλιοθήκης πρέπει να περιλαμβάνει γραφείο υποδοχής, αναγνωστήριο, χώρο για παραγωγή υλικού
4) συλλογή προσαρμοσμένη στις ανάγκες των χρηστών
5) υπηρεσία διαδανεισμού
6) ηλεκτρονικό κατάλογο
7) ειδικό κονδύλι
Οι τοπικές κοινότητες έχουν την ευθύνη για τις βιβλιοθήκες, και η δημοτική βιβλιοθήκη για την τεχνική υποστήριξη.
Για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών χρειάζεται συνεργασία μεταξύ των σχολικών και των δημοτικών βιβλιοθηκών
Ο ιδιαίτερος ρόλος της βιβλιοθήκης είναι να βοηθήσει:
1) τη διδακτική & μαθησιακή διαδικασία
2) την ανάπτυξη των δεξιοτήτων στη μελέτη, τη διαχείριση της πληροφορίας & τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών
3) την αναγνωστική ικανότητα
4) την αλλαγή των τεχνικών και μεθόδων διδασκαλίας
5) την ολόπλευρη εκπαίδευση των μαθητών με την προώθηση συνεργασιών με την τοπική κοινωνία
6) την αξιοποίηση των ελεύθερου χρόνου
7) τη γενικότερη λειτουργία του σχολείου

Ως βασικοί στόχοι μιας σύγχρονης σχολικής βιβλιοθήκης τίθενται:
α) Η ανάπτυξη της μάθησης & της γνώσης
β) Οι ψηφιακές πηγές

Απαραίτητη θεωρείται η εκπαίδευση όλων όσων συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιήσουν σωστά τις σχολικές βιβλιοθήκες.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων χρειάζεται
α) εκπαίδευση χρηστών
β) ειδικές δραστηριότητες όπου να γίνεται χρήση της σχολικής βιβλιοθήκης και των εργαλείων της:καταλόγων, θεματικών βιβλιογραφιών, ιστότοπων, ιστολόγιων κτλ
γ) συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς
δ) ψηφιακές βιβλιοθήκες
ε) ανάπτυξη της σύγχρονης διαδραστικής πληροφορίας & επικοινωνίας που προσφέρει το WEB2
στ) παραγωγή διδακτικού υλικού και οδηγών μελέτης
ζ) πολυμορφικά εκπαιδευτικά πακέτα
η) εκπαίδευση του διδακτικού προσωπικού

Ο καθηγητής συντονιστής της σχολικής βιβλιοθήκης (professor coordenador da biblioteca escolar), τη σημερινή εποχή, είναι ουσιαστικά ένας διαχειριστής της πληροφορίας ο οποίος διευκολύνει την πρόσβαση στο υλικό που υπάρχει τόσο μέσα στη βιβλιοθήκη όσο και στον κυβερνοχώρο και έχει το διαμεσολαβητικό ρόλο στην αξιολόγηση, αποθήκευση και διάχυση της πληροφορίας.
Επίσης αναλαμβάνει παιδαγωγικά καθήκοντα κατά τη διαδικασία παραγωγής εκπαιδευτικών και μαθησιακών δραστηριοτήτων.

Η πολιτική της ανάπτυξης της συλλογής γίνεται βάσει των αναγκών των χρηστών της και των στόχων που έχει η σχολική βιβλιοθήκη.
Απαραίτητα είναι:
α) η γνώση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων της υπάρχουσας συλλογής
β) η δημιουργία ηλεκτρονικού καταλόγου
γ) η ανανέωση και εκκαθάριση της συλλογής
δ) ο διαδανεισμός με άλλες σχολικές & δημοτικές βιβλιοθήκες

Μέχρι το 2008, το ποσοστό των μαθητών που έχουν πρόσβαση σε σχολική βιβλιοθήκη έχει ως εξής:
Πρωτοβάθμια 35%
Γυμνάσια 100%
Λύκεια 92%
Όπως φαίνεται από το στατιστικό πίνακα της σελίδας 30, το χρονικό διάστημα 1997-2008 προστίθονταν περίπου 50-70 σχολικές βιβλιοθήκες κάθε χρονιά, με προφανή στόχο σταδιακά όλα τα σχολεία να αποκτήσουν βιβλιοθήκη.


βιβλιογραφία
Ministério da Educação (2008) Rede de bibliotecas escolares.
http://www.rbe.min-edu.pt/np4/?newsId=272&fileName=PDFS_RBE_FINAL08_opt.pdf

Collins Gem Portuguese Dictionary (1993)