Thursday, January 31, 2008

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ



Η πρόσφατη περιπέτεια υγείας που πέρασα λόγω αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς με απέκοψε αναγκαστικά από την ανάγνωση. Τι να απολαύσεις όταν σε λίγα λεπτά το εναπομείναν ενεργό μάτι δακρύζει συνεχώς...
Τις πρώτες τρεις εβδομάδες μετά την εγχείρηση υαλοειδεκτομής οι πολλές κινήσεις ήταν πρακτικά απαγορευμένες αφού έμενα κλινήρης, τη δε περισσότερη ώρα καθόμουν με τα μάτια κλειστά και απλώς έκανα υπομονή!
Προσπάθησα λοιπόν να αναπληρώσω την αδυναμία ενασχόλησης με οποιοδήποτε είδος έντυπου υλικού, καταφεύγοντας στα ακουστικά βιβλία.
Έχω μία μικρή συλλογή με λογοτεχνικά κείμενα στα αγγλικά (λόγω ειδικότητας και περιέργειας) την οποία ξανάκουσα ολόκληρη.
Το καλύτερο βιβλίο που διαθέτω είναι η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία του Charles Dickens στην καλαίσθητη έκδοση της ΝΑΧΟS.
Πρόκειται για τρία CD όπου ο σεξπιρικός ηθοποιός Anton Lesser διαβάζει ολόκληρο το κείμενο.
Η ανάγνωσή του είναι πράγματι το κάτι άλλο. Αλλάζει τη φωνή του σε τέτοιο βαθμό καθώς υποδύεται τους διάφορους χαρακτήρες του έργου που νομίζεις πως πρόκειται για διαφορετικούς ηθοποιούς αναγνώστες. Καθώς τον ακούς έχεις την εντύπωση πως βρίσκεσαι σε ζωντανή θεατρική παράσταση.
Και όμως... αμφιβάλλω κατά πόσο αυτά τα «ακουστικά βιβλία» (audio books) μπορούν να φέρουν το δεύτερο συνθετικό «βιβλίο».
Η εμπειρία της ανάγνωσης από ένα βιβλίο είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Δεν είναι μόνον η αίσθηση του χειροπιαστού χαρτιού στο χέρι σου, η μυρουδιά της τυπωμένης μελάνης, τα τυπογραφικά στοιχεία, ακόμη και η τυχόν εικονογράφηση, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση οι ανεπανάληπτες ζωγραφιές του Leech του 19ου αιώνα, όταν πρωτοκυκλοφόρησε το έργο που υπάρχουν ακόμη και στη φτηνή χαρτόδετη έκδοση Penguin που διαθέτω.
Η μεγάλη διαφορά έγκειται στο ότι με το ακουστικό βιβλίο το κείμενο παρουσιάζεται στον ακροατή δουλεμένο μέσα από την απόδοση του αναγνώστη-ηθοποιού σαν ξαναμασημένη τροφή. Το βιβλίο κυριολεκτικά δε διαβάζεται, γιατί η δουλειά της αποκρυπτογράφησης του μηνύματός του έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Πρόκειται για μια θεατροποίησή του, είναι κάτι πολύ διαφορετικό.
Αντιθέτως, στην ανάγνωση κατευθείαν από το έντυπο, ο συγγραφέας μιλάει άμεσα στον αναγνώστη, μέσω του γραπτού κειμένου.Έτσι και ο ρόλος του αναγνώστη παραμένει πολύ σημαντικός, μιας και είναι αυτός που αναλαμβάνει να ξαναζωντανέψει το λόγο του συγγραφέα προσθέτοντας τη δική του ερμηνεία. Το βιβλίο επομένως «ξαναγράφεται» κατά κάποιο τρόπο από τον αναγνώστη, ο οποίος προσθέτει στο μυαλό του τις δικές του πινελιές: πώς το νιώθει, πώς αντιδρά, τι προσδοκίες, τι προσωπικές διαφωνίες έχει.
Τα ακουστικά βιβλία μάλλον αποτελούν ένα ξεχωριστό είδος τεκμηρίου, αναμφίβολα με τη δική τους ξεχωριστή καλλιτεχνική αξία. Μερικά μάλιστα προσφέρονται μέσω του διαδικτύου εντελώς δωρεάν.
Εγώ αναζήτησα μερικά (κυρίως κλασικής λογοτεχνίας) στα αγγλικά και γερμανικά
σε μορφή MP3, τα οποία απρόσμενα έχουν πολύ υψηλή ακουστική ποιότητα (π.χ. την περίφημη νουβέλα “Heart of Darkness” του J. Conrad και μερικές σύντομες διηγήσεις του F. Kafka.)
Όλα αυτά μάλιστα διατίθενται απολύτως νόμιμα (διαβάστε βέβαια προσεκτικά τους όρους χρήσης και τα δικαίωματα αναπαραγωγής) για να εμπλουτίζετε την προσωπική σας βιβλιοθήκη.
Όσοι ενδιαφέρεστε, αρκεί να πληκτρολογήσετε σε μια μηχανή αναζήτησης τον όρο
“+free “audio books””
και θα μείνετε ενεοί!


Βιβλιογραφία
Dickens, C. (1971) The Christmas Books Volume 1 A Christmas Carol / The Chimes London: Penguin
Dickens, C. (2004) A Christmas Carol. Read by Anton Lesser. Naxos Audio Books
Manguel, A. (1997) Η ιστορία της ανάγνωσης. Αθήνα: Λιβάνης

Ιστότοποι
Δισκογραφική εταιρία Naxos
www.naxosaudiobooks.com

περί αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς
http://www.mdsupport.org/surgery.html
http://www.stlukeseye.com/Surgical/Vitrectomy.asp
http://en.wikipedia.org/wiki/Retinal_detachment

No comments: