Thursday, July 22, 2010

Ενδιαφέρουσα έρευνα σχετικά με τις σχολικές βιβλιοθήκες στη Μεγάλη Βρετανία

Διάβασα χτες την ενδιαφέρουσα έρευνα School Libraries in the UK – a worthwhile past, a difficult present and a transformed future? [1]

Και μόνο από τον τίτλο, "Σχολικές βιβλιοθήκες στη Μεγάλη Βρετανία: ένα αξιόλογο παρελθόν, ένα δύσκολο παρόν - και ένα μεταμορφωμένο μέλλον;' καταλαβαίνει κανείς πως κάτι
δεν πάει καλά στο βασίλειο της Δανιμαρκίας!
Η έρευνα τονίζει κατ' αρχάς την ανάγκη ύπαρξης σχολικών βιβλιοθηκών ώστε να εφοδιάσουν τους μαθητές με τις κατάλληλες δεξιότητες που απαιτεί η "Κυβερνοεποχή" (η κοινωνία της πληροφορίας). Έτσι καθορίζει τον χαρακτήρα της σχολικής βιβλιοθήκης ως ένα κέντρο που θα προωθεί τη φιλαναγνωσία, θα συμβάλει στην ανάπτυξη του μαθητή και με το υλικό της θα υπόστηρίζει την ανεξάρτητη και εξ αποστάσεως μάθηση όσο και τους στόχους του κάθε σχολείου.
Πρόκειται για γενικόλογους στόχους, μερικοί θα τους αποκαλούσαν ίσως και ευχολόγια, οι οποίοι βέβαια για να πραγματοποιηθούν χρειάζονται... τι άλλο, καλά εξοπλισμένη σχoλική βιβλιοθήκη και καταρτισμένο και εμπνευσμένο υπεύθυνο.
H έρευνα τονίζει την αναγκαιότητα ύπαρξης σχολικών βιβλιοθηκών επειδή η αλματώδης και ανεξέλεγκτη ανάπτυξη του διαδικτύου δημιούργησε σε μερικούς την εσφαλμένη εντύπωση
πως οι σχολικές βιβλιοθήκες δεν είναι πλέον αναγκαίες! (σ. 2). Τονίζεται λοιπόν πως για να διασφαλιστεί το οικονομικό μέλλον της χώρας, χρειάζεται πληροφοριακή αγωγή των νεαρών μαθητών για να μπορέσουν στο μέλλον να βιαβάζουν και αφομοιώνουν τον τεράστιο όγκο πληροφορίας που παρέχεται  ήδη σήμερα σε διάφορες μορφές. Ως δεύτερο λόγο ύπαρξης των σχολικων βιβλιοθηκών,  υπενθυμίζει τη συμβολή τους στη βελτιώση της σχολικής επίδοσης των μαθητών, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν έρευνες που διεξήχθησαν στις ΗΠΑ και τον Καναδά [2].

Η συγκεκριμένη έρευνα είναι βασισμένη σε ερωτηματολόγια από 1500 σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου, 237 από τα οποία ήταν ιδιωτικά, από ένα συνολικό αριθμό 4047 μονάδων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης [3, 4].

Η έρευνα παρουσιάζει ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα (αρνητικά δυστυχώς) στοιχεία:
1. μόνο το 58,7% των υπευθύνων των Σ. Β. έχουν επαγγελματικά προσόντα (σ. 4)
2. το 29,4% των Σ. Β. δεν είναι ανοικτές με πλήρες ωράριο, δηλαδή κάτω από 35 ώρες εβδομαδιαίως (σ. 4)
3. η συλλογή της Σ. Β. κρίνεται ως απλώς "ικανοποιητική" σε ποσοστό 25,1%, και ως "φτωχή" σε ποσοστό 13,3% (σ. 5)
4. μόνο οι μισές βιβλιοθήκες έχουν συνδρομή στην Υπηρεσία Σχολικών Βιβλιοθηκών [5]  (σ. 6)
5. το 31,2% των υπευθύνων των σχολικών βιβλιοθηκών δεν είναι ούτε βιβλιοθηκονόμοι, ούτε εκπαιδευτικοί, δεν έχουν καν πτυχίο  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης!!! (σ. 8)
6. στο 11,4% των σχολείων, το "γόητρο" των Σ. Β μέσα στη σχολική μονάδα είναι πολύ χαμηλό, αφού  ο υπεύθυνος της σχολικής βιβλιιοθήκης δεν αναφέρεται ιεραρχικά καν στη διοίκηση του σχολείου αλλά απλά σε έναν από τους φιλολόγους (σ. 8), όπως πολύ χαρακτηριστικά ανέφερε ένας υπεύθυνος " ο ρόλος μας είναι κάτι παραπλήσιο με της Βικτωριανής γκουβερνάντας- ούτε μέλος της οικογένειας, ούτε υπηρετικό προσωπικό"!!! (σ. 9)
7. Πουθενά στην έρευνα δε γίνεται γνωστός ο αριθμός των σχολικών μονάδων που δεν έχουν οργανωμένη σχολική βιβλιοθήκη.

Από την άλλη μεριά, τα παραπάνω αρνητικά δεδομένα δε σημαίνει πως οι σχολικές βιβλιοθήκες δεν προσφέρουν έργο.
Τιο αντίθετο μάλιστα.
Είναι αξιοσημείωτα τα εξής:
1. αρκετοί από τους διπλωματούχους υπευθύνους έχουν χαράξει ξεκάθαρη ενεργή πολιτική της Σ. Β. (σ. 10)
2. στο καθηκοντολόγιό τους περιλαμβάνονται:
α) πληροφοριακή αγωγή
β) πρόγραμμα φιλαναγνωσίας
γ) συνδιδασκαλίες με εκπαιδευτικούς του σχολείου (σ. 10-11
3. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δραστηριότητες της πληροφοριακής παιδείας: κατατόπιση, μαθήματα στη βιβλιοθήκη, υποστήριξη, οδηγοί, εκπαιδευτικό υλικό, διαδικτυακά μαθήματα
(σ. 13)
4. συνεργασία με εκπαιδευτικούς: συγκέντρωση υλικού, σχεδιασμός μαθημάτων, παράδοση μαθημάτων, αξιολόγηση, κοινές δραστηριότητες (σ. 14)
5. έμφαση στην έκθεση των μαθητών σε εικονικό περιβάλλον: πρόσβαση σε ψηφιακό υλικό, δημιουργία σελιδοδεικτών, αξιολόγηση ιστότοπων, συμβολή στην ανάπτυξη του σχολικού ιστότοπου (σ. 15)


Η παρούσα έρευνα είναι επίσης χρήσιμη στον ανασχεδιασμό του δικού μας ερωτηματολογίου  των εξαμηνιαίων  "Πεπραγμένων Σχολικής Βιβλιοθήκης", όταν το Γραφείο Σχολικών Βιβλιοθηκών θα προχωρήσει σε μια πιο εμπεριστατωμένη έρευνα για το έργο των ελληνικών σχολικών βιβλιοθηκών.






Διαδικτυακή βιβλιογραφία:
1. School Libraries in the UK – a worthwhile past, a difficult present and a transformed future?
http://www.library.ie/youngpeople/wp-content/uploads/CILIP%20School%20Libraries.PDF

2. Scholastic Research & Results (2007). School Libraries Work! – 3rd Edition

3. DCSF: Schools, Pupils and Their Characteristics: January 2009
http://www.dcsf.gov.uk/rsgateway/DB/SFR/s000843/index.shtml

4. How many secondary schools are there in the UK?
http://www.cilt.org.uk/home/research_and_statistics/statistics/secondary_statistics/secondary_schools_in_uk.aspx

5. Schools Library Service
http://www.warwickshire.gov.uk/web/corporate/pages.nsf/Links/864E7C40E80790D580256CCD005325BA

No comments: